Ir para o conteúdo principal

← todas as notas

📜 Etimologia

Etimologia de 憂 (Yau — Yōu / jau1)

É o yau de Gei yan yau tin 杞人憂天 (“o homem de Qi preocupa-se com [a queda do] céu”), idiom citado no contexto do Hai Tong por Grão-Mestre Moy Yat. Yau nomeia a preocupação ansiosa — em chinês moderno, sentido dominante; etimologicamente, sentido derivado de empréstimo. Ver também a Etimologia de 杞.

#

— U+6182 · 部首 radical: 心 (xīn, coração) — categorização tradicional / 夊 (suī, andar lento) no Shuowen original · 總筆畫 strokes: 15 · 注音 zhuyin: ㄧㄡ · 拼音 pinyin: yōu / jyutping: jau1

Definições
#

MDBG: to worry; to concern oneself with; worried; anxiety; sorrow; (literário) to observe mourning. Simplificado: 忧.

CantoDict: jau1. Glosas: to worry; to concern oneself with; worried; anxiety; sorrow; a parent’s funeral; inconvenienced by being orphaned.

Decomposição
#

Composto fonossemântico: 夊 (suī, “andar lentamente” — semântico no Shuowen) + 𢝊 (yōu, fonético — composto de 頁 cabeça + 心 coração). Decomposição: 夊 + 𢝊. A forma moderna 憂 (com 心 no meio) reflete a fusão dos componentes.

Shuowen Jiezi (via xiaoxue/zdic.net)
#

說文: 憂,和之行也。从夊,𢚧聲。《詩》曰:「布政憂憂。」於求切 (“憂 é ‘andar em harmonia’ (和之行). Do 夊, fonético 𢝊. Shijing: ‘Distribuir o governo 憂憂’ [tranquilamente]. Fanqie 於求.”)

段注 Duan Yucai (paráfrase via zdic.net): (憂)和之行也。商頌毛傳曰:優優,和也。廣雅釋訓:憂憂,行也。行之狀多,而憂憂爲龢之行。和,當作龢。憂,今字作𢖒,以憂爲𢝊愁字。从夊𢝊聲。於求切。三部。詩曰:布政憂憂。商頌文。今詩作優優。 ("‘Andar em harmonia’. Shang Song Mao zhuan diz: ‘優優 [yōu-yōu, redobrado] é harmonia (和)’. Guangya — Shixun: ‘憂憂 é andar (行)’. Há muitos modos de andar — 憂憂 é o andar em harmonia. 和 deveria ser 龢. 憂 — caractere atual escrito como 𢖒 — toma 憂 para significar ‘𢝊愁’ [yōuchóu, ansiedade-tristeza]. Do 夊, fonético 𢝊. Fanqie 於求. 3ª divisão de rima. Shijing: ‘Distribuir o governo 憂憂’. Texto do Shang Song. O Shijing atual escreve 優優.")

A passagem é etimologicamente surpreendente: o significado original de 憂 era andar em harmonia (sem ansiedade!). A acepção moderna “preocupar-se/angustiar-se” é empréstimo fonético tardio de 𢝊 (coração agitado). O caractere clássico 優 (yōu, generoso/abundante) preserva o sentido original “harmonioso” (優優 = harmonioso).

Evolução de formas (xiaoxue yanbian)
#

PeríodoScriptFonte/ArtefatoForma
Zhou Ocidental inicialbronze無憂作父丁卣bronze
Zhou Ocidental tardiobronze毛公鼎bronze
Estados Combatentes tardio — Jinbronze中山王鼎, 𧊒壺bronze Jin
Estados Combatentes — Chumanuscrito Chu郭.老甲.34, 郭.唐.16, 郭.老乙.4, 郭.性.34escrita Chu
Han Orientalseal說文‧夊部 (Shuowen, seção 夊)seal pequeno
Qin (221–206 AEC)clerical睡虎地簡54.40clerical antigo
Han Ocidentalclerical老子乙前25下, 天文雜占3.6, 定縣竹簡92clerical
Han Orientalclerical史晨後碑, 熹.詩.小明, 衡方碑clerical

Shuowen (xiaoxue): 憂,和之行也。从夊,𢚧聲 (texto integral do Shuowen com citação do Shijing).

Fonologia (xiaoxue shangguyin)
#

中古音 Middle Chinese (Guangyun):

  • 攝 Division: 流 Liú · 韻 Rhyme: 尤 yóu · 聲 Tone: 平 level · 母 Initial: 影 yǐng
  • 反切 Fanqie: 於求 yú-qiú · 等 Grade: 三 third · 開合 Open/Closed: 開 open · 清濁: 全清 fully clear

上古音 Old Chinese:

  • 高本漢 Karlgren: *ʔ (final não retornado)
  • 王力 Wang Li: *0ǐu (rhyme 幽 yōu, inicial zero)
  • 董同龢 Dong Tonghe: *ʔjŏɡ (rhyme 幽 yōu)
  • 周法高 Zhou Fagao: *ʔjəw (rhyme 幽 yōu)
  • 李方桂 Li Fanggui: *·jəgw (rhyme 幽 yōu, laringal)
  • 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados)

國語 Mandarin IPA: iou.

Divergências entre fontes
#

  • Significado original surpreendente — andar em harmonia: a etimologia documentada por 段玉裁 é uma das mais reveladoras. 憂 originalmente significava harmonia no andar (não “preocupação”). A acepção moderna “preocupar-se” é empréstimo do antigo 𢝊 (cabeça + coração = mente agitada). A bifurcação histórica:

    • 優 (yōu, generoso/abundante/harmonioso) preservou o sentido original.
    • 憂 (yōu, preocupar-se) ficou com o sentido emprestado de 𢝊.

    Os dois caracteres são fonologicamente idênticos, e antigamente intercambiáveis.

  • Atestação Bronze Zhou inicial: xiaoxue confirma atestações Bronze do Zhou Ocidental inicial em diante. Caractere antigo.

  • Reconstruções OC: convergência alta. Inicial laringal *ʔ-/*0- em todos os 5 sistemas; rhyme 幽 yōu unânime.

  • Cantonês: jau1 (tom 1 alto nivelado) preserva o 平聲 全清 do Guangyun. Forma estável.

  • Aplicação ao contexto — Gei yan yau tin 杞人憂天: o idiom usa yau (憂) no sentido moderno “preocupar-se ansiosamente”. A fábula do Liezi (ver nota de 杞) — homem do estado de Qi obcecado com a queda do céu — é metáfora-padrão para ansiedade infundada. A etimologia “andar em harmonia” do 憂 original é poignantmente irônica neste contexto: o homem de Qi perdeu precisamente o yau (harmonia no andar) por causa do yau (preocupação). A bifurcação semântica do caractere captura a tensão pedagógica: o sentido recuperar a harmonia originária (preservada em 優) é exatamente o objetivo da prática (Siu Nim Tao como retomada da harmonia interna), em oposição ao yau moderno (ansiedade infundada).