Etimologia de 回 (Wui — Huí / wui4)
回#
回 — U+56DE · 部首 radical: 囗 (wéi) · 總筆畫 strokes: 6 · 注音 zhuyin: ㄏㄨㄟˊ · 拼音 pinyin: huí · jyutping: wui4
Variantes: 囘 (forma guwen do Shuowen) · 迴 (com 辶) · 廻 · 逥 · 囬
Definições#
MDBG: to circle; to go back; to turn around; to answer; to return; to revolve; grupo étnico Hui (muçulmanos chineses); classificador de tempos; classificador de atos de peça ou secções/capítulos de livro clássico
CantoDict: wui4 (tom 4, baixo ascendente)
chardb Academia Sinica:
- 運轉;迴繞。又包圍 (rodar; rodear; também cercar)
- 掉轉 (virar-se)
- 轉變;改變 (transformar; mudar)
- 違背 (contrariar)
- 惑亂;偏私 (confundir; mostrar parcialidade)
- 邪僻;奸邪 (iníquo; traiçoeiro)
- 返回 (regressar)
- 回報;秉告;答覆 (reportar; informar; responder)
- 退回;謝絕;辭去 (recuar; recusar; renunciar)
- 避開;迴避 (evitar)
- 轉賣;轉買 (revender; recomprar)
- 昏眩 (vertigem)
- Classificador para vezes/instâncias/capítulos
- Minoria étnica chinesa (Hui)
- 姓 (sobrenome)
- Referência à forma arcaica
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
(hanziyuan não consultado separadamente; dados via Shuowen/xiaoxue)
Componentes: 囗 wéi (recinto externo) + 口 kǒu (recinto interno) Significado original: girar, rodar Formas atestadas (xiaoxue): oracle bones Shang (4 atestações — 甲903, 甲3339, 乙6310反, 林2.9.2), bronzes Zhou (回父丁爵), bambu Warring States.
Shuowen Jiezi completo (via zdic.net)#
說文: 轉也。从囗,中象回轉形。囘,古文。戶恢切。 (Girar. De 囗, com o interior representando a forma do girar. 囘 é a forma antiga [guwen]. Fanqie: 戶恢切.)
段注 Duan Yucai (paráfrase via zdic.net — texto verbatim de shuowen.org não obtido):
(回)轉也。淵,回水也。故顏回字子淵。毛詩傳曰:回,邪也。言回爲𠆎之假借也。又曰:回,違也。亦謂假借也。𠆎,衺也。見交部。从囗,中象回轉之形。中當作口。外爲大囗,内爲小口,皆回轉之形也。如天體在外左旋,日月五星在内右旋是也。户恢切。十五部。(囘)古文。古文象一气回轉之形。
Tradução: “(回) é ‘girar’ [轉]. 淵 é ‘água que gira’; por isso Yán Huí [discípulo de Confúcio] tem o nome de cortesia 子淵 [Filho do Remoinho]. O comentário de Máo Hēng ao Shījīng diz: ‘回 é iníquo [邪].’ Isto é, 回 é empréstimo fonético para 𠆎. Também diz: ‘回 é contrariar [違].’ Também é empréstimo. 𠆎 é ‘oblíquo’. Ver secção 交. De 囗, com o interior representando a forma do girar. ‘中’ deveria ser ‘口’. O externo é o grande 囗, o interno é o pequeno 口 — ambos são formas do girar. Como o céu/corpo celeste gira no exterior para a esquerda, o sol-lua-cinco planetas giram no interior para a direita. Fanqie: 戶恢切. Grupo rímico 15. (囘) é a forma antiga [guwen]. A forma antiga representa um único sopro [氣] girando.”
A interpretação de 段玉裁 do pictograma como representação cosmológica do giro duplo (macrocósmico + microcósmico, em direções opostas) é particularmente rica. O caractere visualiza a rotação celeste hierárquica, com o invólucro maior (céu) girando num sentido e os astros interiores girando no sentido oposto. Esta leitura conecta o caractere 回 à astrologia Han.
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte/Artefato |
|---|---|---|
| Shang 商 | Oracle bone 甲骨文 | 甲903 (Jiǎ 903) |
| Shang 商 | Oracle bone 甲骨文 | 甲3339 (Jiǎ 3339) |
| Shang 商 | Oracle bone 甲骨文 | 乙6310反 (Yǐ 6310 verso) |
| Shang 商 | Oracle bone 甲骨文 | 林2.9.2 (Lín 2.9.2) |
| Early Western Zhou 西周早期 | Bronze 金文 | 回父丁爵 (Huí fù Dīng jué — vaso jué) |
| Warring States, Chu 戰國·楚 | Bamboo slip 楚簡 | 新甲3.294 / 零.334 |
| Warring States, Qin 戰國·秦 | Curse text 詛楚文 | 詛楚文 (Zǔ Chǔ wén — Texto da Maldição contra Chu) |
| — | Ancient script 古文 | 說文古文 — forma 囘 |
| Han | Seal 篆書 | 說文·囗部 (Shuōwén, secção 囗) |
| Qin 秦 | Clerical 隸書 | 睡虎地簡18.149 |
| Western Han 西漢 | Clerical 隸書 | 春秋事語83 (Chūnqiū shìyǔ 83) |
| Eastern Han 東漢 | Clerical 隸書 | 熹·詩·校記 (Xī — Shī — Jiàojì) |
Shuowen (xiaoxue): (inferido) 《說文》:「回,轉也。从囗,中象回轉形。囘,古文。」
Quatro atestações Shang + bronze Zhou + bambu Warring States confirmam antiguidade do vocábulo.
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 蟹 xiè · 韻 Rhyme: 灰 huī · 聲 Tone: 平 píng (level) · 母 Initial: 匣 xiá (ɣ-)
- 反切 Fanqie: 戶恢 hù huī · 等 Grade: 一 1st · 開合 Open/Closed: 合 hé (closed/rounded) · 清濁: 全濁 (fully voiced)
上古音 Old Chinese:
- 高本漢 Karlgren: ɡʰ / wər
- 王力 Wang Li: ɣ / uəi (微部 wēi)
- 董同龢 Dong Tonghe: ɣ / uə̂d (微部 wēi)
- 周法高 Zhou Fagao: ɡ / wər (微部 wēi)
- 李方桂 Li Fanggui: gw / əd (微部 wēi)
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela xiaoxue)
Han: Western Han — 脂 · Eastern Han — 脂
國語 Mandarin IPA: xuei (huí)
Divergências entre fontes#
Leitura cosmológica do pictograma — 段注 vs leitura neutra: O Shuowen diz apenas “interior representa forma do girar”. 段玉裁 adiciona interpretação astronómica específica: dois círculos em direções opostas representam céu e astros girando em sentidos contrários. Esta é leitura especulativa enraizada na cosmologia Han, não necessariamente presente na forma oracular. A leitura mais neutra trata 回 simplesmente como espiral/circunferência.
Correção textual — 中 → 口: 段玉裁 aponta: 中當作口 (“中 deveria ser 口”). O Shuowen recebido escreve 中 象回轉形 (“o interior representa a forma do girar”); Duan corrige para 口, indicando que o componente interno é o pictograma de 口 (pequena boca/recinto), não o carácter abstrato 中 (centro). Correção filológica menor mas precisa.
Empréstimos fonéticos documentados: 段注 regista que 回 funcionava em textos antigos como empréstimo para 𠆎 (oblíquo/iníquo) e para 違 (contrariar). As acepções 4, 5, 6 do chardb (violar, confundir, iníquo) vêm deste uso homofónico, não do sentido literal “girar”. Polissemia por paronomásia.
Duas formas no Shuowen — 回 (corrente) / 囘 (guwen): A forma guwen 囘 é descrita como “representação de um sopro [氣] girando”. Sugere analogia antiga: o giro de 回 era conceitualizado como movimento pneumático (espiral de ar/vapor). Esta imagem conecta 回 à terminologia cosmológica chinesa tradicional (qi em espiral).
Convergência fonológica no grupo 微: Como 歸 e 退, 回 pertence ao grupo rímico 微 (wēi). A partilha fonológica entre 歸/回/退 no campo semântico “retornar” sugere relação etimológica profunda — possivelmente família de vocábulos cognatos em Proto-Sino-Tibetano.
Relação com 迴 e derivados: A variante 迴 (com 辶) enfatiza o movimento; 廻 (com 广) é variante ortográfica. Todos partilham a mesma raiz semântica. No Hai Tong e em chinês clássico, 回 e 迴 são frequentemente intercambiáveis para “retornar”.
