Etimologia de 繡 (Sau — Xiù / sau3)
É o sau de fa kuen sau tui 花拳繡腿 (“punhos de flor, pernas bordadas”), expressão crítica que aparece no contexto do Hai Tong por Grão-Mestre Moy Yat. O composto designa o kung fu apenas decorativo — bonito de ver, vazio de substância marcial. 繡 nomeia a costura policromática das vestes imperiais; transposto à pedagogia, descreve a técnica que se exibe sem operar.
繡#
繡 — U+7E61 · 部首 radical: 糸 (mì, fio de seda) · 總筆畫 strokes: 18 · 注音 zhuyin: ㄒㄧㄡˋ · 拼音 pinyin: xiù / jyutping: sau3
Definições#
MDBG: to embroider; embroidery. Variante: 綉 (mesma palavra).
CantoDict: sau3.
chardb Academia Sinica (5 acepções):
- 刺繡和繪畫設色,五彩俱備 (bordado combinado com pintura colorida; as cinco cores completas).
- 刺繡。用絲線等在布帛上刺成花紋圖像 (bordar; usar fios de seda no tecido para formar imagens com padrões).
- 有彩色花紋的絲織品 (têxtil de seda com padrão colorido).
- 華麗的;精美的 (ornado; refinado).
- 姓 (sobrenome).
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: 糸 (mì, “fio de seda” — semântico) + 肅 (sù, fonético). Significado original: bordar. Decomposição: 糸 (semântico) + 肅 (fonético). Variantes: 綉 (forma simplificada do tradicional, usada em alguns contextos); simplificado moderno 绣 (U+7EE3). Shuowen (hanziyuan): 五采備也從糸肅聲 (“é as cinco cores completas; do 糸, fonético 肅”). Formas atestadas: Oracle 0 · Bronze 0 · Seal 1 · Liushutong 2.
Shuowen Jiezi (via xiaoxue/zdic.net)#
說文: 繡,五采備也。从糸,肅聲。息救切 (“繡 é as cinco cores completas. Do 糸, fonético 肅. Fanqie 息救.”)
段注 Duan Yucai (paráfrase via zdic.net): 五采備也。考工記:畫繪之事襍五采,五采備謂之繡。鄭氏古文尚書曰:子欲觀古人之象,日、月、星辰、山、龍、華蟲作繢,宗彝、藻、火、粉米、黼、黻希繡,此古天子冕服十二章。希讀爲黹。或作絺,字之誤也。按今人以鍼縷所紩者謂之繡,與畫爲二事。如考工記則繡亦系之畫繪,同爲設色之工也。畫繪與文字又爲一事,故許以觀古人之象說遵修舊文也。从糸肅聲。息救切。三部。 ("‘As cinco cores completas’. O Kaogongji (Registros dos Artesãos): ’na pintura e tecelagem misturam-se as cinco cores; quando as cinco cores estão completas, chama-se 繡’. Zheng Xuan, comentando o Shangshu arcaico: ‘Querendo contemplar as figuras dos antigos: sol, lua, estrelas, montanha, dragão, faisão fazem 繢 [pintura]; vasos rituais, algas, fogo, grãos pulverizados, machado-emblema (黼), arco-emblema (黻) fazem 黹繡 [bordado]’ — eis as 12 figuras das vestes cerimoniais imperiais antigas. ‘希’ deve ser lido ‘黹’ [zhǐ, bordado]; alguns escrevem ‘絺’ [chī, tecido fino], é erro de escrita. Na época atual chama-se 繡 ao que é feito com agulha e fio, distinguindo-o da pintura como dois ofícios. Mas no Kaogongji, 繡 está ligado à pintura — ambos são ofícios de ‘aplicar cor’. Pintura e escrita também são, originariamente, uma só coisa — daí Xu Shen ter usado ‘contemplar as figuras dos antigos’ para explicar ‘seguir e cultivar a tradição escrita’. Do 糸, fonético 肅. Fanqie 息救. 3ª divisão de rima.")
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte/Artefato | Forma |
|---|---|---|---|
| Estados Combatentes — Chu (475–223 AEC) | manuscrito Chu | 包2.262 (Baoshan tablet 2.262) | escrita Chu |
| Han Oriental | seal | 說文‧糸部 (Shuowen, seção 糸) | seal pequeno |
| Qin (221–206 AEC) | clerical | 睡.秦110 (lamela Shuihudi Qin 110) | clerical antigo |
| Han Ocidental | clerical | 老子甲後432 (manuscrito Laozi A — verso 432) | clerical |
| Han Ocidental | clerical | 一號墓竹簡252 (lamelas da Tumba 1 [Mawangdui], 252) | clerical |
| Han (datação não especificada) | clerical/seal | 漢印徵 (selos Han) | seal-clerical |
| Han Oriental | clerical | 校官碑 (estela do Oficial das Escolas) | clerical |
Shuowen (xiaoxue): 繡,五采備也。从系,肅聲 (“繡 é as cinco cores completas; do 糸, fonético 肅”).
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 流 Liú · 韻 Rhyme: 宥 yòu · 聲 Tone: 去 departing · 母 Initial: 心 xīn
- 反切 Fanqie: 息救 xī-jiù · 等 Grade: 三 third · 開合 Open/Closed: 開 open · 清濁: 全清 fully clear
上古音 Old Chinese:
- 高本漢 Karlgren: *s (final não retornado pela tabela)
- 王力 Wang Li: *sǐu (rhyme 幽 yōu)
- 董同龢 Dong Tonghe: *sjŏɡ (rhyme 幽 yōu)
- 周法高 Zhou Fagao: *sjəw (rhyme 幽 yōu)
- 李方桂 Li Fanggui: *sjəgwh (rhyme 幽 yōu)
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela xiaoxue)
國語 Mandarin IPA: ɕiou.
Divergências entre fontes#
- Atestação Estados Combatentes: hanziyuan diz 0 Bronze; xiaoxue retorna a primeira atestação no manuscrito Chu Baoshan (Estados Combatentes). xiaoxue mais preciso. Sem Oracle, sem Bronze do Zhou — caractere associado ao vocabulário ritual de vestes imperiais, com fixação grafica nos Estados Combatentes.
- Significado original — bordar ou as cinco cores?: Sears (hanziyuan) registra “to embroider”; o Shuowen e 段注 são unânimes que o sentido nuclear é “as cinco cores completas” (五采備也) — definição da técnica policromática usada nas vestes imperiais. A distinção que 段注 explicita é etnograficamente importante: na época do Shuowen (Han), 繡 designava o bordado de agulha e fio, distinto da pintura (繢); mas anteriormente, no Kaogongji, 繡 e 繢 eram aspectos do mesmo ofício de aplicação de cor.
- As doze figuras do Shangshu: a citação de 段注 do Shangshu enumera as 12 figuras das vestes cerimoniais imperiais antigas — sol, lua, estrelas, montanha, dragão, faisão (作繢, pintadas) e vasos rituais, algas, fogo, grãos, machado-emblema, arco-emblema (黹繡, bordados). 繡 designa um conjunto específico dentro do programa decorativo imperial: as imagens menores, mais detalhadas, ligadas a objetos rituais e elementos.
- Reconstruções OC: convergência razoável. Inicial *s- (fricativa alveolar) em todos os 5 sistemas; rhyme 幽 yōu nos 4 que dão rhyme. Final variando -ǐu, -jŏɡ, -jəw, -jəgwh — diferenças teóricas sobre as finais OC com *-w/-g antigos.
- Cantonês: sau3 (tom 3 médio descendente) preserva o 去聲 全清 do Guangyun. Forma estável.
- Aplicação ao contexto — fa kuen sau tui 花拳繡腿: a expressão é uma das críticas mais conhecidas no vocabulário marcial chinês — designa o kung fu apenas decorativo. Fa kuen = punhos de flor (técnicas vistosas, ritualizadas, sem aplicação); sau tui = pernas bordadas (chutes elegantes, sem impacto). A escolha de 繡 é precisa: o bordado é a técnica do acabamento — não constrói, decora. Aplica cor sobre algo já tecido. Crítica de fundo: o praticante de fa kuen sau tui está fazendo bordado quando deveria estar tecendo. A glosa de 段注 — a distinção entre 繢 (pintura, mais ampla) e 繡 (bordado, mais detalhado) — sugere ainda que 繡 é o trabalho fino sobre a superfície, sem alteração da estrutura. No Sistema Ving Tsun, em que a estrutura (sub-tao, linha central, conexão de coluna) é o que opera marcialmente, a técnica que se reduz ao detalhe superficial é precisamente sau — cara, vistosa, e sem função.
