Etimologia de 臣 (San — Chén / san4)
É o radical Kangxi nº 131 (臣, servo/súdito/ministro). Ver Os 214 radicais Kangxi.
臣 — U+81E3 · 部首 radical: (não obtido — chardb não preencheu o campo de部首) (nº 131) · 總筆畫 strokes: 6 · 注音 zhuyin: ㄔㄣˊ · 拼音 pinyin: chén / jyutping: san4
Definições#
MDBG: surname Chen; state official or subject in dynastic China; I, your servant (used in addressing the sovereign); Kangxi radical 131.
CantoDict: san4. state official or subject in dynastic China; “Your Servant”, form of address used when speaking to a ruler; to submit oneself to the rule of or acknowledge allegiance to; to serve a ruler as his subject; Kangxi radical 168.
chardb Academia Sinica:
- 戰俘。 (prisioneiro de guerra)
- 奴僕。 (servo; criado)
- 國君所統屬的眾民。 (o conjunto dos súditos subordinados ao soberano)
- 君王制時的官吏。 (funcionário/official no sistema monárquico)
- 古人自稱。 (autodesignação dos antigos)
- 泛指物的配屬。 (designação geral de algo subordinado ou pertencente a outro)
- 盡臣的本分。 (cumprir o dever de臣)
- 役使;統屬。 (empregar a serviço; subordinar)
- 認罪。 (confessar culpa)
- 姓。 (sobrenome)
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: 臣. Significado original: minister (本义: Meaning minister). Acepções inglesas: minister, statesman, official. Frequência de uso: 438. Formas atestadas: Oracle characters 甲骨文 (48); Bronze characters 金文 (52); Seal characters 说文解字的篆字 (1); Liushutong characters 六书通的字 (14).
Shuowen Jiezi completo#
(shuowen.org retornou apenas a listagem das primeiras entradas do dicionário; texto verbatim obtido via 小學堂 e CUHK, com diferença na cauda final.)
說文: 臣,牽也。事君也。象屈服之形。凡臣之屬皆从臣。〔植鄰切〕 (臣 é 牽也. Serve ao soberano. Representa a forma de submissão. Todo caractere da classe de 臣 segue 臣. [fanqie: 植鄰])
段注 Duan Yucai: (não obtido — shuowen.org retornou listagem; zdic.net retornou HTTP 404)
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte / Artefato |
|---|---|---|
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 甲2851(甲) |
| Zhou Ocidental (tardio) | Bronze (金文) | 毛公鼎(金) |
| Reinos Combatentes — Qi | Cerâmica | 陶彙3.996 |
| Reinos Combatentes — Yan | Selo (璽) | 璽彙1222 |
| Reinos Combatentes (tardio) — Jin | Bronze (金文) | 中山王鼎(金) |
| Reinos Combatentes — Jin | Moeda | 貨系199 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bambu / seda | 曾155; 郭.緇.4; 郭.老丙.3 |
| Reinos Combatentes — Qin | Bambu / tiras | 珍秦115 |
| Han | Selo pequeno (小篆) | 說文‧臣部 |
| Qin | Selo (篆) | 泰山刻石(篆) |
| Qin | Clerical (隸書) | 睡.雜37(隸) |
| Han Ocidental | Clerical (隸書) | 老子甲後395(隸); 春秋事語17(隸); 定縣竹簡82(隸) |
| Han Oriental | Clerical (隸書) | 史晨碑(隸); 熹.易.蹇(隸) |
Shuowen (xiaoxue): 臣,牽也,事君也。象屈服之形。
Comentários de estudiosos:
- 小學堂: 郭沫若《甲骨文字研究》:“(甲金文)均象一豎目之形。人首俯則目豎,所以‘象屈服之形’者,殆以此也。” (Nos grafismos de oráculo e bronze, todos representam a forma de um olho vertical. Quando a cabeça humana se inclina, o olho fica vertical; por isso “representa a forma de submissão”, provavelmente por essa razão.)
- CUHK (略說): 甲金文為「目」豎立之形,象人張大眼睛,怒目而視,中間之睛形特大,突出眶外,是「瞋」的本字(吳秋輝、汪寧生),後假借為奴隸、臣子。 (Nos grafismos de oráculo e bronze, é a forma de 「目」 em posição vertical, figurando uma pessoa arregalando os olhos e olhando com ira; a forma da pupila no meio é especialmente grande e sobressai da órbita. É a forma original de 「瞋」 (Wu Qiuhui, Wang Ningsheng); depois foi usado por empréstimo para “escravo” e “súdito/servidor”.)
- CUHK (詳解): 甲金文為「目」豎立之形,象人張大眼睛,怒目而視,中間之睛形特大,突出眶外,是「瞋」的本字(吳秋輝、汪寧生),「臣」字本義為瞋目直視,後來借指奴隸,又由奴隸引申為侍奉君主的官僚。由於假借義通行而本義漸失,因此另造形聲字「瞋」表示「臣」的本義。參見「瞋」。 (Nos grafismos de oráculo e bronze, é a forma de 「目」 em posição vertical, figurando uma pessoa arregalando os olhos e olhando com ira; a forma da pupila no meio é especialmente grande e sobressai da órbita. É a forma original de 「瞋」 (Wu Qiuhui, Wang Ningsheng). O significado original de 「臣」 é fitar com olhos irados; depois passou, por empréstimo, a designar escravo, e daí se estendeu a oficial que serve ao soberano. Como o sentido por empréstimo se tornou corrente e o sentido original se perdeu gradualmente, criou-se depois o caractere fonossemântico 「瞋」 para exprimir o sentido original de 「臣」. Ver 「瞋」.)
- CUHK (詳解): 甲骨文、金文或於「臣」瞳孔中加點作飾筆。戰國文字或有以中間豎筆貫穿瞳孔,或有於瞳孔上下疊加豎筆,小篆並沒有繼承此形。 (Nos grafismos de oráculo e bronze, às vezes se acrescenta um ponto na pupila de 「臣」 como traço decorativo. Nos grafismos dos Reinos Combatentes, às vezes um traço vertical central atravessa a pupila, ou se sobrepõem traços verticais acima e abaixo dela; o selo pequeno não herdou essa forma.)
- CUHK (詳解): 甲金文「臣」字指奴隸。如《合集》849正:「州臣㞢(有)逃」,指州地的奴隸逃亡。《書.費誓》:「臣妾逋逃。」孔安國傳:「役人賤者,男曰臣,女曰妾。」令簋:「姜商(賞)令貝十朋,臣十家」,「朋」是貝的單位,全句指姜賞賜了令十朋貝幣、十家奴僕。 (Nos grafismos de oráculo e bronze, 「臣」 designa escravos. Por exemplo, em 《合集》849正: 「州臣㞢(有)逃」, refere-se à fuga de escravos da região de Zhou. Em 《書.費誓》: 「臣妾逋逃。」 Kong Anguo comenta: 「役人賤者,男曰臣,女曰妾。」 Em 令簋: 「姜商(賞)令貝十朋,臣十家」; 「朋」 é uma unidade de conchas, e a frase inteira significa que Jiang recompensou Ling com dez peng de moeda-concha e dez famílias de servos.)
- CUHK (詳解): 又「臣」的詞義從奴隸引申為屈服者,繼而引申為事君的臣僚。因此,「臣」字甲金文亦可指臣僚,如《合集》12:「小臣令眾黍」,指小臣命令群眾耕作。中山王方壺:「述(遂)定君臣之位。」又金文「臣」字可作氏族名或人名。 (Além disso, o sentido lexical de 「臣」 se estendeu de “escravo” para “submisso”, e em seguida para “ministro/servidor do soberano”. Por isso, nos grafismos de oráculo e bronze, 「臣」 também pode designar um oficial, como em 《合集》12: 「小臣令眾黍」, onde se refere a um pequeno oficial mandando a multidão cultivar painço. Em 中山王方壺: 「述(遂)定君臣之位。」 Além disso, em inscrições de bronze, 「臣」 pode servir como nome de clã ou nome pessoal.)
- CUHK (詳解): 《說文》:「臣,牽也。事君也。象屈服之形。凡臣之屬皆从臣。」按以「牽」訓「臣」屬聲訓。 (O Shuowen diz: 「臣,牽也。事君也。象屈服之形。凡臣之屬皆从臣。」 Segundo esta nota, explicar 「臣」 por 「牽」 é uma glossação por afinidade sonora.)
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 臻 (Zhen) · 韻 Rhyme: 真 (Zhen) · 聲 Tone: 平 (level) · 母 Initial: 禪 (sh-)
- 反切 Fanqie: 植鄰 · 等 Grade: 三 (III) · 開合 Open/Closed: 開 (open) · 清濁: 全濁 (sonora plena)
上古音 Old Chinese:
- 高本漢 Karlgren: ȡ i̯ĕn
- 王力 Wang Li: ʑ ǐen
- 董同龢 Dong Tonghe: j jen
- 周法高 Zhou Fagao: d jiən
- 李方桂 Li Fanggui: g rjin
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela do 小學堂)
國語 Mandarin IPA: tʂʰən
Divergências entre fontes#
Sentido original. O hanziyuan registra “Original meaning 本义: Meaning minister”. A CUHK (略說, 詳解) registra outra leitura paleográfica: 甲金文為「目」豎立之形…是「瞋」的本字, com本義 de “瞋目直視”, e só depois empréstimo para “奴隸” e “臣子”.
Shuowen. A CUHK traz o texto do Shuowen com a cauda completa e fanqie — 「臣,牽也。事君也。象屈服之形。凡臣之屬皆从臣。〔植鄰切〕」 — enquanto o 小學堂 yanbian traz forma abreviada sem 「凡臣之屬皆从臣」 nem 「〔植鄰切〕」: 「臣,牽也,事君也。象屈服之形。」 O hanziyuan registra ainda uma versão corrida sem pontuação: 「牽也事君也象屈服之形凡臣之屬皆從臣」.
Leitura cantonesa. CantoDict registra san4. A CUHK registra san4. O MDBG não exibiu jyutping.
Número do radical Kangxi. O MDBG registra “Kangxi radical 131”. O CantoDict registra “Kangxi radical 168”.
Análise gráfica. O 小學堂 cita 郭沫若: “(甲金文)均象一豎目之形。人首俯則目豎,所以‘象屈服之形’者,殆以此也。” A CUHK também descreve 甲金文 como forma de 「目」 verticalizado, mas acrescenta a interpretação de que seria o本字 de 「瞋」 e detalha variantes gráficas da pupila e dos traços internos ao longo dos períodos.
