Etimologia de 口 (Hau — Kǒu / hau2)
É o radical Kangxi nº 30 (口, boca); o chardb lista 1.754 caracteres que o contêm como componente. Ver Os 214 radicais Kangxi.
口 — U+53E3 · 部首 radical: 口 (nº 30) · 總筆畫 strokes: 3 · 注音 zhuyin: ㄎㄡˇ · 拼音 pinyin: kǒu / jyutping: hau2
Definições#
MDBG: mouth; classificador para coisas com boca/abertura (pessoas, animais domésticos, canhões, poços etc.); classificador para mordidas ou bocados.
CantoDict: hau2 (tom 2, ascendente). Confirmado pela CUHK.
chardb Academia Sinica:
- 人和動物用來發聲和進飲食的器官。(órgão de humanos e animais para emitir sons e ingerir alimentos)
- 泛指言論、言語。(em sentido amplo, discurso, fala)
- 口才。(eloquência)
- 親口(吃或說);口頭的(區別於書面的)。(com a própria boca [comer ou dizer]; oral, por oposição ao escrito)
- 口味。(paladar, gosto)
- 人;人口。(pessoa; população)
- 容器通外面的部分。(a abertura de um recipiente para o exterior)
- 進出的通道。(passagem de entrada e saída)
- 特指長城的關口。(especificamente, os passos/portões da Grande Muralha)
- 破裂的地方。(o ponto de uma rachadura ou rasgo)
- 港口,通商碼頭。(porto; cais de comércio)
- 武器或工具的鋒刃。(o gume de uma arma ou ferramenta)
- 中醫術語,寸口的簡稱。(termo da medicina chinesa, abreviação de 寸口)
- 量詞。(classificador)
- 牲畜的年齡。(a idade do gado — contada pela dentição)
- 系統;行業。(sistema; ramo de atividade)
- 發問,詢問。也作㞷。(perguntar, indagar; também escrito 㞷)
- 姓。(sobrenome)
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: pictograma de uma boca aberta. Significado original: boca (本义: mouth). Acepções inglesas: mouth; open end; entrance, gate. Forma antiga: 𠙵. Nota de forma: o 口 como desenho de boca cobre ~90% dos casos; em caracteres como 冏, 啚, 回, 杏 o 口 tem outras origens, não a boca. Frequência de uso: 223 (muito alta).
Shuowen Jiezi completo#
(shuowen.org retornou apenas a listagem inicial; texto obtido via hanziyuan, CUHK e 小學堂, convergentes.)
說文: 口,人所以言食也。象形。凡口之屬皆从口。 (口 é aquilo por que o homem fala e come. Pictograma. Todo caractere da classe de 口 segue 口.)
段注 Duan Yucai: (não obtido — shuowen.org retornou listagem; zdic.net retornou HTTP 404)
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte / Artefato |
|---|---|---|
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 甲1215; 甲1277 |
| Shang (tardio) | Bronze (金文) | 四祀其卣 Sìsì Qí yǒu |
| Reinos Combatentes — Yan | Selo (璽) | 璽彙0118 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bambu | 郭.忠.5 (Guodian, Zhongxin tira 5) |
| Han | Selo pequeno (小篆) | 說文‧口部 (Shuowen, seção 口) |
| Qin | Clerical (隸書) | 睡.日甲82 (Shuihudi, Rishu A tira 82) |
| Han Ocidental | Clerical (隸書) | 老子甲112 (Laozi A tira 112) |
| Han Oriental | Clerical (隸書) | 淮源廟碑 (estela do templo de Huaiyuan) |
Shuowen (xiaoxue): 口,人所以言食也。象形。
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 流 (Liu) · 韻 Rhyme: 厚 (Hou) · 聲 Tone: 上 (rising) · 母 Initial: 溪 (kh-)
- 反切 Fanqie: 苦后 · 等 Grade: 一 (I) · 開合 Open/Closed: 開 (open) · 清濁: 次清 (aspirada surda)
上古音 Old Chinese (grupo de rima 侯 Hou):
- 高本漢 Karlgren: kʰu
- 王力 Wang Li: kʰɔ
- 董同龢 Dong Tonghe: kʰûɡ
- 周法高 Zhou Fagao: kʰew
- 李方桂 Li Fanggui: khugx
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela do 小學堂)
國語 Mandarin IPA: kʰou
Divergências entre fontes#
O 口 gráfico nem sempre é boca. As fontes convergem no sentido de 口 como “boca” (Shuowen functional, hanziyuan, MDBG). Mas o próprio hanziyuan registra que, em caracteres como 冏, 啚, 回 ou 杏, o quadrado 口 tem outra origem gráfica e não representa a boca — o mesmo fenômeno do radical que entra por herança de forma, discutido em 隹, 攤 e o radical-fóssil.
Leitura interpretativa (CUHK). A CUHK separa as duas funções da boca: a fala recebe marca gráfica própria (o traço dentro de 口, formando 曰 “dizer”), enquanto o comer se liga à forma invertida 亼.
Shuowen e 段注. O Shuowen converge entre hanziyuan, CUHK e 小學堂. O comentário de 段玉裁 não foi obtido (zdic.net deu 404).
Leitura cantonesa. O MDBG não exibiu jyutping; cantonese.org e CUHK convergem em hau2, consistente com o 中古音 (inicial 溪 kh-, tom 上 ascendente → tom 2 cantonês).
Reconstruções do 上古音. Cinco sistemas (Karlgren, Wang Li, Dong Tonghe, Zhou Fagao, Li Fanggui) no grupo de rima 侯 (Hou); a tabela registra deslocamento para 魚 (Yu) no período Han. A coluna de 鄭張尚芳 (Zhengzhang Shangfang) não retornou.
