Etimologia de 鼎 (Ding — Dǐng / ding2)
É o radical Kangxi nº 206 (鼎, caldeirão ritual). Ver Os 214 radicais Kangxi.
鼎 — U+9F0E · 部首 radical: 鼎 (nº 206) · 總筆畫 strokes: 13 · 注音 zhuyin: ㄉㄧㄥˇ · 拼音 pinyin: dǐng / jyutping: ding2
Definições#
MDBG: ancient cooking cauldron with two looped handles and three or four legs / pot (dialect) / to enter upon a period of (classical) / Kangxi radical 206 / one of the 64 hexagrams of the Book of Changes
CantoDict: ding2 (tom 2). A CUHK registra ding2.
chardb Academia Sinica:
- 古器物。 (objeto antigo ritual)
- 相傳夏禹鑄九鼎,歷商至周,為傳國之重器,後遂以指王位或國家政權。 (segundo a tradição, Xia Yu fundiu os Nove Dings, transmitidos de Shang a Zhou como objetos pesados do Estado; depois, passou a designar o trono real ou o poder político do Estado)
- 喻三公、宰輔、重臣之位。 (metáfora para o posto dos três duques, chanceleres e altos ministros)
- 喻三方並立。 (metáfora para três partes em coexistência)
- 六十四卦之一,巽下離上。 (um dos 64 hexagramas, Xun abaixo e Li acima)
- 顯赫;盛大。 (ilustre; grandioso)
- 最;頂。 (o mais; o cume)
- 副詞。表示正在進行或正處於某種狀態。相當於「正」、「正當」。 (advérbio: indica que algo está em andamento ou em certo estado; equivale a “justamente”, “em pleno”)
- 抵拒。 (resistir)
- 用同「釘」。 (usado pelo mesmo que 「釘」)
- 繫船之具。 (instrumento para amarrar embarcação)
- 姓。 (sobrenome)
- 貞,問卜。 (貞, consultar por adivinhação)
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: 鼎; from (rem- 目 mù). (name- container-ding 鼎 dǐng) Significado original: Meaning a large square ritual vessel. (本义: vaso ritual grande e quadrado.) Acepções inglesas: large, three-legged bronze caldron. Frequência de uso: (sem ranking na fonte). Formas atestadas: Oracle characters 甲骨文 (18) · Bronze characters 金文 (144) · Seal characters 说文解字的篆字 (1) · Liushutong characters 六书通的字 (39)
Shuowen Jiezi completo#
(shuowen.org retornou apenas a listagem das primeiras entradas do dicionário; texto verbatim obtido via 小學堂 e CUHK, com diferença na cauda: a CUHK traz 凡鼎之屬皆从鼎 e o 小學堂 yanbian reproduz o texto sem essa cauda, além de marcar 於(火)下者.)
說文: 鼎,三足、兩耳,和五味之寶器也。昔禹收九牧之金,鑄鼎荊山之下,入山林川澤,螭魅蝄蜽,莫能逢之,以協承天休。《易》卦巽木於下者爲鼎,象析木以炊也。籀文以鼎爲貞字。凡鼎之屬皆从鼎。〔都挺切〕 (鼎 é um vaso precioso de três pés e duas asas, para harmonizar os cinco sabores. Antigamente Yu recolheu o metal das nove regiões pastorais e fundiu dings ao pé do monte Jing. Ao entrar em montanhas, florestas, rios e pântanos, quimeras e espíritos maléficos não podiam enfrentá-lo, com isso ajudando a receber a bênção do Céu. No Yi, o hexagrama em que Xun, madeira, está abaixo constitui 鼎, representando lenha partida para cozinhar. A escrita 籀文 usa 鼎 como caractere de 貞. Todo caractere da classe de 鼎 segue 鼎. [fanqie: 都挺切])
段注 Duan Yucai: (não obtido — shuowen.org retornou listagem; zdic.net retornou HTTP 404)
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte / Artefato |
|---|---|---|
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 續5.16.4(甲); 甲2851(甲); 前7.39.2(甲); 後1.6.4(甲); 京都99(甲) |
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 甲3575(甲); 佚495(甲); 鐵202.4(甲); 乙9085反(甲) |
| Shang tardio | Bronze (金文) | 鼎方彝(金) |
| Shang tardio ou Zhou Ocidental inicial | Bronze (金文) | 鼎父己尊(金); 鼎父辛爵(金) |
| Zhou Ocidental inicial | Bronze (金文) | 作父己鼎(金); 鼎簋(金); 作冊大方鼎(金) |
| Zhou Ocidental inicial | Bronze (金文) | 方鼎(金); 伯旅鼎(金); 中斿父鼎(金) |
| Zhou Ocidental médio | Bronze (金文) | 𢼄鼎(金) |
| Zhou Ocidental tardio | Bronze (金文) | 㠱侯弟鼎(金); 史盄父鼎(金) |
| Zhou Ocidental tardio ou Primavera e Outono inicial | Bronze (金文) | 芮公鼎(金); 芮子仲□鼎(金) |
| Primavera e Outono inicial | Bronze (金文) | 曾伯從寵鼎(金); 鼄訧鼎(金) |
| Primavera e Outono médio | Bronze (金文) | 𧽙亥鼎(金) |
| Primavera e Outono tardio | Bronze (金文) | 洹子孟姜壺(金); 哀成叔鼎(金) |
| Reinos Combatentes — Jin | Selo (璽) | 璽彙0321 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bronze (金文) | 君夫人鼎(金); 右廩公鼎(金) |
| Reinos Combatentes — Chu | Bambu / seda | 包2.265; 包2.254; 信2.014; 望2.54 |
| Han | Selo pequeno (小篆) | 說文‧鼎部 |
| Han Ocidental | Clerical (隸書) | 老子甲後428(隸); 武威簡.有司3(隸); 鼎胡延壽瓦當(隸) |
| Han Oriental | Clerical (隸書) | 熹.易.鼎(隸) |
| Sun Wu | Clerical (隸書) | 吳寶鼎甎(隸) |
Shuowen (xiaoxue): 鼎,三足兩耳,和五味之寶器也。昔禹收九牧之金,鑄鼎荊山之下。入山林川澤,螭魅蝄蜽,莫能逢之,以協承天休。《易》卦,巽木於(火)下者為鼎,象析木以炊也。籀文以鼎為貞字。
Comentários de estudiosos:
- 小學堂: 馬衡《中國金石學概要.上》:“鼎本象形字。象三足兩耳碩腹之形。其後漸趨整齊,最後乃成小篆之鼎。許氏引《易》以解字形,‘象析木以炊’,求之六書,轉不可通。” (Ma Heng, em Zhongguo Jinshixue Gaiyao, parte superior: “鼎 era originalmente um caractere pictográfico. Representa a forma de três pés, duas asas e ventre amplo. Depois, foi-se tornando gradualmente mais regular, até finalmente formar o 鼎 do selo pequeno. Xu Shen cita o Yi para explicar a forma do caractere, ‘representa lenha partida para cozinhar’; se buscado segundo as seis categorias gráficas, isso já não é compreensível.”)
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 梗 (Geng) · 韻 Rhyme: 迥 (Jiong) · 聲 Tone: 上 (rising) · 母 Initial: 端 (t-)
- 反切 Fanqie: 都挺 · 等 Grade: 四 (IV) · 開合 Open/Closed: 開 (open) · 清濁: 全清 (totalmente surda)
上古音 Old Chinese (grupo de rima 耕 Geng):
- 高本漢 Karlgren: t ieŋ
- 王力 Wang Li: t ieŋ
- 董同龢 Dong Tonghe: t ieŋ
- 周法高 Zhou Fagao: t eŋ
- 李方桂 Li Fanggui: t ingx
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela do 小學堂)
國語 Mandarin IPA: tiŋ
Divergências entre fontes#
Forma e leitura etimológica. A CUHK, em 略說 e 詳解, descreve 「鼎」甲金文 como forma pictográfica de um vaso de três pés e duas asas, e registra o empréstimo frequente em 甲骨文 para 貞問之「貞」. O hanziyuan registra “Original meaning 本义: Meaning a large square ritual vessel” e a decomposição “Component 鼎 / from (rem- 目 mù)”, além da nota “(- some four legs some three legs)”. O comentário reproduzido pelo 小學堂 yanbian cita 馬衡, para quem 鼎 “本象形字”, representando “三足兩耳碩腹之形”, e acrescenta crítica à explicação do Shuowen via Yi.
Texto do Shuowen. A CUHK traz o texto com a cauda completa “凡鼎之屬皆从鼎。〔都挺切〕”. O 小學堂 yanbian reproduz o texto sem essa cauda final e com a redação “《易》卦,巽木於(火)下者為鼎”. O hanziyuan traz o texto do Shuowen em linha contínua, sem pontuação moderna, também com “凡鼎之屬皆從鼎”, mas sem o fanqie.
Leituras modernas. O CantoDict registra ding2; a CUHK registra ding2. A CUHK também lista em “普通話” as formas “dng zhn”, enquanto o hanziyuan registra “Other pronunciations 其它发音: dǐng,zhēn”. O MDBG traz apenas dǐng.
Contagem de formas antigas. O hanziyuan informa 18 formas de 甲骨文, 144 de 金文, 1 de 篆字 e 39 de 六书通. O 小學堂 yanbian, para o caractere consultado, apresenta “共搜尋到41字” e lista os artefatos individualmente.
