Etimologia de 貝 (Bui — Bèi / bui3)
É o radical Kangxi nº 154 (貝, búzio/concha), pictograma de uma concha de cauri (cowrie) e base semântica dos caracteres ligados a dinheiro, valor e comércio — porque a concha foi a moeda mais antiga da China: o chardb lista 432 caracteres que o contêm como componente. A forma simplificada é 贝 (U+8D1D). Ver Os 214 radicais Kangxi.
貝 — U+8C9D · 部首 radical: 貝 (nº 154) · 總筆畫 strokes: 7 · 注音 zhuyin: ㄅㄟˋ · 拼音 pinyin: bèi / jyutping: bui3
Definições#
MDBG: cauri/búzio (cowrie); molusco de concha (shellfish); moeda (arcaico, currency); também sobrenome (Bèi).
CantoDict: bui3 (tom 3). Confirmado pela CUHK.
chardb Academia Sinica:
- 蛤螺等有殼軟體動物中腹足類和瓣腮類的統稱 (designação geral dos moluscos de concha — gastrópodes e bivalves — como mariscos e caramujos)
- 古代貨幣 (moeda antiga)
- 錦上的貝形花紋 (motivo em forma de concha no brocado)
- 古樂器名 (nome de um antigo instrumento musical)
- 古州名 (nome de uma antiga prefeitura)
- 印度貝多或貝多羅樹的簡稱。佛教徒以其葉寫經 (abreviação da árvore indiana pattra / 貝多羅 [pattra]; os budistas escreviam sutras em suas folhas)
- 姓 (sobrenome)
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: pictograma simples (象形), uma concha de cauri — não decomponível. Significado original: dinheiro (本义: meaning money), a partir da concha usada como moeda. Acepções inglesas: sea shell; money, currency. Frequência de uso: 1262. Formas atestadas: o fetch do hanziyuan não retornou contagem por categoria de Oracle/Bronze/Selo; as atestações epigráficas constam da tabela do 小學堂 abaixo.
Shuowen Jiezi completo#
(shuowen.org retornou apenas a listagem das primeiras entradas do dicionário; texto verbatim obtido via hanziyuan, 小學堂 e CUHK, convergentes.)
說文: 貝,海介蟲也。居陸名猋,在水名蜬。象形。古者貨貝而寶龜,周而有泉,至秦廢貝行錢。凡貝之屬皆从貝。 (貝 é uma criatura marinha de carapaça [molusco de concha]. Em terra chama-se 猋 [biāo]; na água chama-se 蜬 [hán]. É um pictograma. Na antiguidade usava-se a concha [貝] como moeda e a tartaruga [龜] como tesouro; sob os Zhou surgiu a moeda 泉 [quán]; ao chegar Qin, aboliu-se a concha e passou a circular a moeda metálica 錢 [qián]. Todo caractere da classe de 貝 segue 貝.)
段注 Duan Yucai: 象其背穹隆而腹下岐。 (Representa o dorso abaulado [da concha] e a fenda na parte inferior do ventre. — fragmento obtido via 小學堂, sob 相關解說.)
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte / Artefato |
|---|---|---|
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 前5.10.2; 甲777; 甲1650 |
| Shang (tardio) | Bronze (金文) | 亞父乙簋 Yà Fù Yǐ guǐ |
| Shang tardio / Zhou Ocidental (inicial) | Bronze (金文) | 作父己簋 Zuò Fù Jǐ guǐ |
| Zhou Ocidental (inicial) | Bronze (金文) | 貝父乙觚 Bèi Fù Yǐ gū; 息伯卣 Xībó yǒu |
| Zhou Ocidental (médio) | Bronze (金文) | 剌鼎 Là dǐng |
| Reinos Combatentes — Jin | (戰國‧晉) | 三晉126 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bambu / seda | 包2.274 (Baoshan); 天策; 曾80 |
| Han | Selo pequeno (小篆) | 說文‧貝部 (Shuowen, seção 貝) |
| Qin | Clerical (隸書) | 睡虎地‧為18 (Shuihudi) |
| Han | Selo (印) | 漢印徵 (compêndio de selos Han) |
| Han Oriental | Clerical (隸書) | 孔宙碑陰 Kǒng Zhòu bēiyīn (verso da estela de Kong Zhou) |
Shuowen (xiaoxue): 貝,海介蟲也。居陸名猋,在水名蜬。象形。古者貨貝而寶龜,周而有泉,至秦廢貝行錢。
Comentários de estudiosos:
- 段玉裁注: 象其背穹隆而腹下岐。(Representa o dorso abaulado e a fenda inferior da concha.)
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 蟹 (Xie) · 韻 Rhyme: 泰 (Tai) · 聲 Tone: 去 (departing) · 母 Initial: 幫 (p-)
- 反切 Fanqie: 博蓋 · 等 Grade: 一 (I) · 開合 Open/Closed: 開 (open) · 清濁: 全清 (totalmente surda)
上古音 Old Chinese:
- 高本漢 Karlgren: pwɑd
- 王力 Wang Li: pat (grupo de rima 月 Yue)
- 董同龢 Dong Tonghe: puɑd (grupo de rima 祭 Ji)
- 周法高 Zhou Fagao: pwar (grupo de rima 祭 Ji)
- 李方桂 Li Fanggui: padh (grupo de rima 祭 Ji)
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela do 小學堂)
國語 Mandarin IPA: pei
Divergências entre fontes#
Leitura do grafismo. Todas as fontes convergem: 貝 é pictograma (象形) de uma concha de cauri. O Shuowen já o define como 海介蟲 (“criatura marinha de carapaça”) e registra explicitamente o uso monetário — a concha como moeda antes da moeda metálica 錢 introduzida sob Qin. O 本义 do hanziyuan (“money”) e a glosa “古代貨幣” do chardb reforçam que a função semântica de “dinheiro/valor” no radical deriva diretamente desse uso histórico da concha como meio de troca.
Shuowen e 段注. O texto do Shuowen foi confirmado verbatim por três fontes independentes (hanziyuan, 小學堂 e CUHK), convergentes salvo variação gráfica menor (致/至 秦). Diferentemente do habitual neste projeto, um fragmento do comentário de 段玉裁 foi obtido — via 小學堂, sob 相關解說 — glosando o 象形: 象其背穹隆而腹下岐 (“o dorso abaulado e a fenda inferior” da concha).
Leitura cantonesa. O MDBG não exibiu jyutping; cantonese.org e a CUHK convergem em bui3, consistente com o 中古音 (inicial 幫 p-, tom 去 departing → tom 3 cantonês).
Reconstruções do 上古音. Cinco sistemas (Karlgren, Wang Li, Dong Tonghe, Zhou Fagao, Li Fanggui), todos com inicial p- e coda -d/-r/-t; divergem no grupo de rima (月 Yue em Wang Li; 祭 Ji nos demais). A coluna de 鄭張尚芳 (Zhengzhang Shangfang) não retornou na tabela do 小學堂.
