Etimologia de 比 (Bei — Bǐ / bei2)
É o radical Kangxi nº 81 (比, comparar). Ver Os 214 radicais Kangxi.
比 — U+6BD4 · 部首 radical: 比 (nº 81) · 總筆畫 strokes: 4 · 注音 zhuyin: ㄅㄧˇ · 拼音 pinyin: bǐ / jyutping: bei2
Definições#
MDBG: to compare / (followed by a noun and adjective) more {adj.} than {noun} / ratio / to gesture / (Taiwan pr. [bi4] in some compounds derived from Classical Chinese)
CantoDict: bei2 (tom 2). A mesma fonte também registra leituras lexicais bei2 {bì} (“to associate with / to be near”) e bei2 {Bǐ} (“Belgium / Belgian / abbr. for 比利時”).
chardb Academia Sinica:
- 親;親近。 (aproximar-se; ser íntimo)
- 密(與「稀」、「疏」相對)。 (denso; cerrado [em oposição a “raro”, “esparso”])
- 合;親合。 (unir; associar-se intimamente)
- 輔助。 (auxiliar)
- 調順;和協。 (harmonizar; pôr em acordo)
- 同;齊同。 (igual; em conjunto)
- 並列;排列。 (justapor; dispor em sequência)
- 相連接。 (ligar-se mutuamente)
- 每;連。 (cada; sucessivamente)
- 先;先前。 (antes; anteriormente)
- 勾結;結黨營私。 (conluiar-se; formar facção para interesse privado)
- 六十四卦之一,坤下坎上。 (um dos sessenta e quatro hexagramas, com 坤 abaixo e 坎 acima)
- 矢栝。箭末扣弦處。 (entalhe da flecha; a parte traseira da flecha onde se prende a corda)
- 篦子。後作「篦」。 (pente fino; depois escrito 篦)
- 古時哈薩克族、布魯特族稱其君長為比。 (antigamente, entre cazaques e burutes, título de chefe)
- 副詞。①皆;都。②頻;屢次;接連。③近;近來。 (advérbio: ① todos; ambos. ② frequentemente; repetidas vezes; de seguida. ③ perto; recentemente)
- 介詞。①替;代;給;為。②及;等到。③和……相比。用來比較性狀和程度的差別。 (preposição: ① em lugar de; por; para. ② até; quando chegar a. ③ comparado com…; usada para comparar diferenças de qualidade e grau)
- 通「庇」。託庇;覆蔽。 (empréstimo por 庇: abrigar-se sob proteção; cobrir)
- 通「鼻」。始。 (empréstimo por 鼻: começo)
- 比較;較量。 (comparar; medir forças)
- 考校;核查。 (examinar; verificar)
- 比配;能够相比。 (parear; ser comparável)
- 類;輩。 (tipo; categoria)
- 類似;相類。 (semelhante; da mesma classe)
- 比喻;比方。 (metáfora; comparação)
- 比照;仿照。 (confrontar; tomar por modelo)
- 比畫。 (gesticular; desenhar no ar)
- 對著;向著。 (voltado para; em direção a)
- 例;條例。 (exemplo; regulamento)
- 古代基層行政編制,五家為比。 (na administração antiga de base, cinco famílias formavam um 比)
- 舊時官府對拘捕犯人或交納稅賦的所規定的期限叫「比」。 (antigamente, o prazo fixado pela autoridade para prender criminosos ou entregar impostos chamava-se 比)
- 《詩》六義之一。即比喻的手法。 (uma das seis categorias do Shi; isto é, o procedimento metafórico)
- 本;本來。 (o próprio; originalmente)
- 數學名詞。 (termo matemático)
- 表示比賽雙方得分的對比。 (indica a proporção do placar entre os dois lados de uma partida)
- 國名。比利時的簡稱。 (nome de país; abreviação de Bélgica)
- 姓。 (sobrenome)
- 〔皋比〕虎皮。 ([皋比] pele de tigre)
- 治理;準備。 (administrar; preparar)
- ,古文比。 ((não obtido — glosa ausente no dump antes de 「古文比」))
- 及、等到。 (até; quando chegar a)
Decomposição e formas antigas (hanziyuan)#
Componentes: Component 比 from two person-right 匕 bǐ. Significado original: Meaning compare. (本义: compare). Acepções inglesas: to compare, liken; comparison; than. Frequência de uso: 249 (alta). Formas atestadas: 甲骨文 (11), 金文 (6), 說文解字的篆字 (1), 六书通的字 (11).
Shuowen Jiezi completo#
(shuowen.org retornou apenas a listagem das primeiras entradas do dicionário; texto verbatim obtido via 小學堂 e CUHK, com pequena diferença de cauda.)
說文: 比,密也。二人為从,反从為比。夶,古文比。 (比 significa “密” — “próximo”, “íntimo”. Duas pessoas fazem 从; invertendo 从 faz-se 比. 夶 é a forma antiga de 比.)
段注 Duan Yucai: (não obtido — shuowen.org retornou listagem; zdic.net retornou HTTP 404)
Evolução de formas (xiaoxue yanbian)#
| Período | Script | Fonte / Artefato |
|---|---|---|
| Shang | Oráculo (甲骨文) | 京都1822(甲); 京津1266(甲) |
| Zhou Ocidental (inicial) | Bronze (金文) | 比器(金) |
| Zhou Ocidental (tardio) | Bronze (金文) | 𩰬攸從鼎(金); 𩰬比盨(金); 諶鼎(金) |
| Reinos Combatentes — Qi | Cerâmica | 陶彙3.763 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bronze (金文) | 貨系4179 |
| Reinos Combatentes — Chu | Bambu / seda | 包2.253 |
| Han | Forma antiga do Shuowen | 說文古文 |
| Han | Selo pequeno (小篆) | 說文‧比部 |
| Qin | Clerical (隸書) | 睡.秦21(隸); 睡虎地簡24.27(隸) |
| Han Ocidental | Clerical (隸書) | 武威簡.士相見14(隸) |
| Han Oriental | Clerical (隸書) | 史晨碑(隸); 魯峻碑(隸); 熹.春秋.昭十三年(隸) |
Shuowen (xiaoxue): 比,密也。二人為从,反从為比。夶,古文比。
Comentários de estudiosos:
- 小學堂: 段玉裁注:「(夶)蓋从二‘大’也,二大者,二人也。」(Duan Yucai comenta: “(夶) provavelmente deriva de dois ‘大’; dois ‘大’ são duas pessoas.”)
- CUHK (略說): 甲金文從二「人」,象二人並排之形,會並列之意。 (Nas inscrições em osso e bronze, deriva de dois “人”, figurando duas pessoas lado a lado; exprime a ideia de justaposição.)
- CUHK (詳解): 甲金文從二「人」,象二「人」並排之形,會並列之意。「比」與「从」字形近,分別在於「比」字人形大多向右,「从」字大多向左;而甲骨文「比」字下部較彎曲(屈萬里)。 (Nas inscrições em osso e bronze, deriva de dois “人”, figurando duas pessoas lado a lado; exprime a ideia de justaposição. “比” e “从” têm formas próximas; diferem em que as figuras humanas de “比” em geral apontam para a direita, ao passo que as de “从” em geral apontam para a esquerda; além disso, na escrita oracular a parte inferior de “比” é mais curva [Qu Wanli].)
- CUHK (詳解): 甲骨文通讀為「妣」,表示先祖的配偶,如「比(妣)庚」。又表示輔助,「王比望乘」即王輔助或支援望乘(李宗焜)。早期金文也通作「妣」,用法與甲骨文同。又用作人名,又表示輔佐,班簋:「以乃𠂤(師)左比毛父」。 (Na escrita oracular, também se lia por empréstimo como “妣”, indicando a consorte de um antepassado, como em “比(妣)庚”. Também indicava auxílio; “王比望乘” significa que o rei auxiliava ou apoiava Wangcheng [Li Zongkun]. No bronze inicial também foi usado por empréstimo como “妣”, com uso igual ao da escrita oracular. Também foi usado como nome pessoal e ainda com o sentido de auxiliar; no 班簋: “以乃𠂤(師)左比毛父”.)
Fonologia (xiaoxue shangguyin)#
中古音 Middle Chinese (Guangyun):
- 攝 Division: 止 (Zhi) · 韻 Rhyme: 脂 (Zhi) · 聲 Tone: 平 (level) · 母 Initial: 並 (b-)
- 反切 Fanqie: 房脂 · 等 Grade: 三 (III) · 開合 Open/Closed: 開 (open) · 清濁: 全濁 (sonora plena)
上古音 Old Chinese (grupo de rima 脂 Zhi):
- 高本漢 Karlgren: bʰ i̯ər
- 王力 Wang Li: b ǐei
- 董同龢 Dong Tonghe: bʰ jed
- 周法高 Zhou Fagao: b jier
- 李方桂 Li Fanggui: b jid
- 鄭張尚芳 Zhengzhang Shangfang: (não retornou dados — ausente da tabela do 小學堂)
國語 Mandarin IPA: pi
Divergências entre fontes#
Shuowen. A CUHK registra o texto como 「比,密也。二人爲从,反从爲比。凡比之屬皆从比。〔毗至切〕夶,古文比。」, enquanto o 小學堂 traz 「比,密也。二人為从,反从為比。夶,古文比。」. A diferença atestada é que a versão da CUHK inclui a cauda 「凡比之屬皆从比」 e o fanqie 「〔毗至切〕」, ausentes no texto exibido pelo 小學堂.
Leitura do grafismo. O Shuowen explica 比 por 密也 e por uma análise gráfica “二人為从,反从為比”. O hanziyuan decompõe o caractere como “from two person-right 匕 bǐ”, e a CUHK (略說 / 詳解) descreve a forma antiga como duas figuras humanas lado a lado, com distinção formal em relação a 从.
Leituras. O 小學堂 shangguyin registra 國語注音 ㄅㄧˇ, 漢語拼音 bǐ e IPA pi. O MDBG registra bǐ como leitura principal e nota pronúncia taiwanesa [bi4] em alguns compostos derivados do chinês clássico; também lista entradas separadas Bǐ, bī e a variante antiga 夶 bǐ. O CantoDict registra bei2 para a leitura comparativa e também entradas lexicais marcadas {bì} e {Bǐ}. A CUHK registra leituras cantonesas bei2, bei3, bei6 e pei4.
中古音. O 小學堂 shangguyin traz apenas uma linha de 中古音: 止攝, 平聲, 脂韻, 並母, 開口, 三等, 全濁, fanqie 房脂. A CUHK, por sua vez, lista cinco entradas de 《廣韻》/中古音 para 比: 房脂, 卑履, 毗至, 必至, 毗必, com valores de 平 / 上 / 去 / 去 / 入 respectivamente.
